Koolstof als basis voor alles

Het menselijk lichaam bestaat voor het grootste gedeelte uit water, zuurstof en koolstof. Dit zijn ook de drie elementen die, naast bijvoorbeeld helium en stikstof, veel voorkomen op aarde, maar ook in het heelal. Als een ster bijvoorbeeld explodeert, komt er een enorme hoeveelheid koolstof vrij. Er zijn theorieën die stellen dat het feit dat mens, natuur en heelal zijn opgebouwd uit dezelfde elementen, geen toeval is en dat wij mensen eigenlijk zijn gemaakt van ‘sterrenstof’. Er wordt wel beweerd dat het menselijk lichaam voor maar liefst 97% bestaat uit dezelfde elementen als de sterren. De aardkorst zou voor 0,032% bestaan uit koolstof. Dat lijkt een miniem percentage, maar bedenk maar eens hoe groot de aardig is…

Scheikundig element C6

Koolstof valt in het periodieke systeem der elementen onder de niet-metale (organische) verbindingen in de tweede periode. Dit houdt in dat het van nature voorkomt. De ‘C’ in het scheikundig element staat voor Carbon, de Latijnse naam voor koolstof. Heb je het in Engeland of Amerika of ‘koolstof’ dan heb je het over ‘carbon’. De zes staat voor het atoomgetal. Koolstof is een bijzonder element, omdat het goed kan verbinden met andere elementen. Dit betekent simpel gezegd dat er met koolstof als basis, verschillende andere materiaal gemaakt kunnen worden.

Veel verschillende vormen en toepassingen

Koolstof kan dus op veel verschillende manieren gebruikt worden, omdat het zich als het ware gemakkelijk laat ‘vervormen’ tot een ander materiaal. Daarbij komt dat het ook nog in verschillende vormen kan voorkomen, bijvoorbeeld als een gas: koolstofdioxide of koolstofmonoxide. Mensen en dieren ademen koolstofdioxide uit en planten ‘ademen’ dit weer in. Zo is de cirkel rond. Koolstof is er niet alleen in gasvorm, maar ook in tastbare vorm komt het in veel verschillende uitvoeringen voor. Een aantal bekende voorbeelden hiervan zijn natuurlijk. Denk dan aan grafiet en steenkool, maar ook aan diamanten en houtskool. Er zijn ook bewerkte materialen waarin koolstof terugkomt. Dan heb je het over benzine, kerosine. Je kunt de vezels van koolstof ook terugvinden in weefsels die worden gebruikt in de auto-industrie (Formule 1) en in de ruimtevaart.

Meer dan tien miljoen toepassingen

Zelf kun je heel gemakkelijk koolstof maken. Het woord zegt het namelijk al: ‘(houts)kool’. In houtskool zit koolstof. Dus het verbranden van een stuk hout is al voldoende om iets te krijgen waarin tastbaar koolstof zit. Koolstof is een van de meest gebruikte chemische elementen. Inmiddels zijn er volgens wetenschappers maar liefst tien miljoen toepassingen voor gevonden en diezelfde wetenschappers vermoeden dat er nog veel meer te ontdekken valt. Dat koolstof op zo veel verschillende manieren gebruikt wordt en in zo veel verschillende (tastbare en niet-tastbare) zaken wordt verwerkt, is misschien ook niet heel verwonderlijk. De eerste toepassing was immers al in de prehistorie, toen de eerste mens houtskool gebruikte.